Tam hợp là bốn nhóm ba con giáp cách đều nhau trên vòng 12 chi: Thân Tý Thìn, Dần Ngọ Tuất, Hợi Mão Mùi, Tỵ Dậu Sửu. Lục hợp là sáu cặp đôi như Tý Sửu, Ngọ Mùi. Tứ hành xung là ba nhóm bốn con giáp đứng đối nhau, như Tý Ngọ Mão Dậu.
Vì sao người ta hỏi "tuổi này hợp tuổi nào"?
Câu hỏi này xuất hiện ở đủ chỗ: hai nhà bàn chuyện cưới, chọn người xông đất, rủ nhau góp vốn mở quán, thậm chí đặt tên cho con. Câu trả lời dân gian hay dùng nhất là ba khái niệm tam hợp, lục hợp và tứ hành xung.
Cả ba đều dựa trên một thứ: vị trí của 12 địa chi trên một vòng tròn. Hiểu vòng tròn này thì không cần học thuộc bảng, vẽ ra là thấy.
Vòng 12 địa chi
Xếp 12 chi theo thứ tự như mặt đồng hồ: Tý ở vị trí 12 giờ, rồi Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi đi theo chiều kim đồng hồ. Ở Việt Nam, chi Mão ứng với con Mèo, còn Trung Quốc là con Thỏ. Tên chi thì giống nhau.
Trên vòng này:
- Ba chi cách nhau bốn bước tạo thành một tam giác đều. Đó là tam hợp.
- Hai chi đối diện qua tâm là lục xung.
- Bốn chi tạo thành hình vuông là một nhóm tứ hành xung.
- Lục hợp thì không theo hình học đơn giản như vậy, phải nhớ theo cặp.
Tam hợp: bốn nhóm ba con giáp
| Nhóm tam hợp | Hành của nhóm |
|---|---|
| Thân, Tý, Thìn | Thủy |
| Dần, Ngọ, Tuất | Hỏa |
| Hợi, Mão, Mùi | Mộc |
| Tỵ, Dậu, Sửu | Kim |
Theo quan niệm truyền thống, ba tuổi cùng nhóm tam hợp được coi là cùng chí hướng, dễ làm chung một việc. Đây là lý do khi chọn người xông đất, nhiều gia đình ưu tiên người có tuổi tam hợp với chủ nhà.
Năm Đinh Mùi 2027, nhóm Hợi, Mão, Mùi thường được nhắc tới. Cũng chính ba tuổi này đang ở năm cuối của tam tai, vì tam tai cũng tính theo nhóm tam hợp. Bài tam tai 2027 giải thích vì sao hai khái niệm đi cùng nhau.
Lục hợp: sáu cặp đôi
| Cặp lục hợp |
|---|
| Tý và Sửu |
| Dần và Hợi |
| Mão và Tuất |
| Thìn và Dậu |
| Tỵ và Thân |
| Ngọ và Mùi |
Lục hợp được hiểu là hai tuổi bù trừ cho nhau, giống hai mảnh ghép khớp vào nhau hơn là hai người cùng đi một hướng. Mỗi con giáp có đúng một bạn lục hợp.
Lục xung và tứ hành xung
Sáu cặp lục xung là sáu cặp đứng đối diện trên vòng tròn: Tý và Ngọ, Sửu và Mùi, Dần và Thân, Mão và Dậu, Thìn và Tuất, Tỵ và Hợi.
Ghép hai cặp xung vuông góc với nhau, ta có ba nhóm tứ hành xung:
- Tý, Ngọ, Mão, Dậu
- Dần, Thân, Tỵ, Hợi
- Thìn, Tuất, Sửu, Mùi
Trong một nhóm, cặp đối diện là xung mạnh nhất. Hai tuổi đứng cạnh nhau trong hình vuông, như Tý với Mão, được nhiều sách xếp vào quan hệ khác (Tý và Mão là tương hình), không phải xung trực tiếp.
Bảng tra nhanh cho 12 con giáp
| Tuổi | Tam hợp với | Lục hợp với | Xung với |
|---|---|---|---|
| Tý | Thân, Thìn | Sửu | Ngọ |
| Sửu | Tỵ, Dậu | Tý | Mùi |
| Dần | Ngọ, Tuất | Hợi | Thân |
| Mão | Hợi, Mùi | Tuất | Dậu |
| Thìn | Thân, Tý | Dậu | Tuất |
| Tỵ | Dậu, Sửu | Thân | Hợi |
| Ngọ | Dần, Tuất | Mùi | Tý |
| Mùi | Hợi, Mão | Ngọ | Sửu |
| Thân | Tý, Thìn | Tỵ | Dần |
| Dậu | Tỵ, Sửu | Thìn | Mão |
| Tuất | Dần, Ngọ | Mão | Thìn |
| Hợi | Mão, Mùi | Dần | Tỵ |
Muốn tra theo năm sinh cụ thể, kèm can và mệnh nạp âm, dùng trang xem tuổi. Trang tìm tuổi hợp làm chiều ngược lại: nhập một năm sinh, ra danh sách các năm sinh hợp để làm ăn, cưới hỏi hoặc xông đất.
Khi một cặp vừa hợp vừa hình
Nhìn kỹ bảng sẽ thấy vài chỗ lạ. Tỵ và Thân là lục hợp, nhưng cả hai lại cùng nằm trong nhóm tứ hành xung Dần, Thân, Tỵ, Hợi, và cùng thuộc bộ tam hình Dần, Tỵ, Thân. Sửu và Mùi xung nhau, đồng thời cũng nằm trong bộ tam hình Sửu, Tuất, Mùi.
Chuyện một cặp tuổi vừa được coi là hợp, vừa được coi là hình cho thấy các quan hệ này là nhiều lớp chồng lên nhau. Không lớp nào là kết luận. Thầy xem tuổi giỏi thường nói "hợp ở chỗ này, cần để ý ở chỗ kia", hiếm khi nói gọn một chữ hợp hay không hợp.
Còn một lớp nữa thường được nhắc là lục hại: Tý với Mùi, Sửu với Ngọ, Dần với Tỵ, Mão với Thìn, Thân với Hợi, Dậu với Tuất. Bài tử vi 2027 tuổi Tý có ví dụ về cặp Tý và Mùi.
Con giáp tính theo năm nào?
Con giáp đi theo năm âm lịch, đổi vào ngày Tết chứ không đổi vào 1/1 dương lịch. Người sinh tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch cần xem Tết năm đó rơi vào ngày nào.
Ví dụ ngày 20/01/1991 vẫn là năm Canh Ngọ, vì Tết Tân Mùi năm 1991 rơi vào 15/02. Người sinh ngày này tuổi Ngọ, không phải tuổi Mùi. Chưa chắc thì tra ở trang đổi ngày âm dương.
Trên lá số Tử Vi, tam hợp nằm ở đâu?
Lá số Tử Vi cũng dùng đúng vòng 12 chi, nhưng cho 12 cung chứ không cho tuổi. Cung Mệnh luôn có hai cung tam hợp với nó (Tài Bạch và Quan Lộc) và một cung đối diện (Thiên Di). Bốn cung này gọi là tam phương tứ chính, là chỗ người đọc lá số nhìn đầu tiên. Bài tam phương tứ chính là gì giải thích kỹ.
Vì thế so con giáp chỉ là bước đầu. Hai người cùng tuổi Tý vẫn có lá số rất khác nhau, vì tháng, ngày và giờ sinh khác nhau. Trang xem hợp đôi đặt hai lá số cạnh nhau và so cung Mệnh, cung Phu Thê của từng người, còn bài xem tuổi vợ chồng nói khi nào nên dùng cách nào.
Câu hỏi thường gặp
Tứ hành xung gồm những tuổi nào?
Có ba nhóm: Tý, Ngọ, Mão, Dậu; Dần, Thân, Tỵ, Hợi; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Trong mỗi nhóm, hai cặp đứng đối diện nhau là lục xung, ví dụ Tý với Ngọ, Mão với Dậu.
Tam hợp và lục hợp khác nhau thế nào?
Tam hợp là nhóm ba con giáp cách đều nhau, được coi là cùng hướng đi. Lục hợp là cặp hai con giáp ghép đôi, được coi là bù trừ cho nhau. Một con giáp có hai bạn tam hợp và một bạn lục hợp.
Năm 2027 Đinh Mùi hợp và xung với tuổi nào?
Theo con giáp, Mùi tam hợp với Hợi và Mão, lục hợp với Ngọ, xung với Sửu và hại với Tý. Đây là quan hệ chi năm, còn chi tiết từng người phải xem trên lá số riêng.
Vợ chồng tứ hành xung có sao không?
Nhiều cặp vợ chồng xung tuổi vẫn sống với nhau rất lâu. Xung con giáp là quan niệm dân gian để tham khảo. So hai lá số Tử Vi cho thấy nhiều hơn, vì xét cả cung Mệnh và cung Phu Thê của từng người.
Sinh tháng 1 dương lịch thì tính con giáp năm nào?
Tính theo năm âm lịch. Người sinh trước ngày Tết thuộc con giáp của năm trước. Ví dụ ngày 20/01/1991 vẫn là năm Canh Ngọ, vì Tết Tân Mùi năm đó rơi vào 15/02/1991.
Nguồn tham khảo
- Quan hệ tam hợp, lục hợp, tứ hành xung giữa 12 địa chi theo cách tính phổ biến trong lịch can chi
- Công cụ tìm tuổi hợp của lstuvi.com (nguồn tính)
Nội dung mang tính tham khảo văn hóa Tử Vi, không thay thế tư vấn y tế, tài chính, pháp lý. Cách lstuvi.com an sao và luận giải: xem Phương pháp.